Tussenrapportage 2019

Inclusieve stad

Toelichting (Wat kan beter)

Toelichting (Wat kan beter)

Onderwijs

Vroegtijdig Schoolverlaten
Jongeren die voortijdig uitvallen hebben regelmatig op meerdere domeinen ondersteuning nodig. We bereiden
dan ook een aanpak voor waarbij die jongeren een toegankelijke en integrale ondersteuning krijgen.
Sommige jongeren leren liever in de praktijk dan op school. We onderzoeken samen met partners de deelname aan de landelijke pilot praktijkleren om deze jongeren toch aan een leerzame plek en erkende (deel)kwalificatie te helpen.
We willen sterker kunnen sturen op real time gegevens rond verzuim en uitval. Daarom streven we naar het maken van een dashboard waarin cijfers af te lezen zijn.

Toeleiding peutervoorziening
Om te voorkomen dat kinderen met een (taal)achterstand starten op de basisschool zetten we in op een zo hoog mogelijk bereik van peuters met de peutervoorziening. Nog niet alle peuters met risico op achterstand nemen deel aan VVE. Komende periode gaan we extra inzetten op de toeleiding naar VVE door zowel het consultatiebureau (GGD) alsook R-Newt Kids. Succesvolle toeleiding leidt als het goed is ook tot grotere deelname. Gezien het feit dat we peutervoorzieningen subsidiëren op basis van een kindgebonden financiering geldt ook dat een grotere deelname leidt tot hogere kosten. Dit kan betekenen dat we in de tweede helft van 2019 en verder rekening moeten houden met hogere kosten voor de peutervoorziening. De verwachting is echter dat we, met deze inzet, hogere kosten in een later stadium kunnen voorkomen.

Bestaanszekerheid

De gemeente Tilburg heeft de afgelopen jaren een actief en ruimhartig beleid gevoerd om armoede en schulden in de stad tegen te gaan en te verzachten. Dit is succesvol gebleken; het gebruik van regelingen en voorzieningen is vergroot. Echter, bestaanszekerheid omvat dus meer dan alleen rond kunnen komen. Bestaanszekerheid gaat om de basiszekerheden die het fundament zijn onder iemands bestaan.

Bij investeren gaan we vooral de oorzaken van armoede aanpakken en dat kan nooit alleen vanuit het domein armoede, het gaat juist om perspectief, dus om onderwerpen als kansengelijkheid in het onderwijs, arbeidsmarkt, energie transitie, gezondheidszorg, wonen, sport en cultuur etc.

Een jaar pilot Medische Kosten leert ons dat het maatwerk dat hier vanuit de bijzondere bijstand wordt geleverd niet alleen tijdrovend is maar ook zeer complex voor onze medewerkers in de uitvoering. De kosten staan daardoor in geen verhouding tot de baten. Te meer, nu wij weten dat het grootste deel van de aanvragen vergoedingen op tandzorg en brillen en lenzen betreft. Kosten waarvoor mogelijk andere minder complexe en tijdrovende oplossingen kunnen worden gevonden.

Zelfredzaamheid

Opvang en begeleiding AMV en ex-AMV
De opvang en begeleiding van AMV en ex-AMV vraagt veel aandacht. De huidige systemen blijken niet toereikend te zijn voor deze doelgroep. Er is een Plan van Aanpak opgesteld waarbij de opvang, huisvesting, gezondheidszorg, begeleiding en het onderwijs integraal worden benaderd. Dit wordt gedaan met de verschillende lokale partners en de statushouders zelf. De integrale aanpak blijkt succesvol, maar behoeft nog veel aandacht. Zo onderzoeken we met de praktijkschool oplossingen voor een meer passend onderwijsaanbod voor de 16-18 jarige nieuwkomers met lage leerbaarheid. Het Plan van Aanpak voor AMV en ex-AMV zal dit jaar worden geïmplementeerd.

Publieke gezondheid
De gezondheidsachterstand van Tilburg t.o.v. andere vergelijkbare steden blijkt o.a. uit cijfers zwaar overgewicht. Tilburg 16,2% t.o.v. Nijmegen 10%, Eindhoven 11%, Enschede 15%. En beweegnorm, 61% van alle Tilburgers voldoen hieraan t.o.v. Nijmegen 66%, Eindhoven 67% en Enschede 69%.
We willen gezondheidsachterstanden effectief en preventief aanpakken. Hoe bepalen we samen met de inwoners en professionals in Tilburg. Zij denken actief mee over de Visie Positieve Gezondheid voor 2020-2023 met een bijbehorend uitvoeringsprogramma. Uitgangspunt is dat gezondheid meer is dan de leefstijlcomponenten overgewicht, roken en alcohol. Het gaat ook over participeren, dagelijks functioneren, vitaliteit en het welbevinden van onze inwoners. We onderzoeken voor deze visie de prikkels en behoeften van onze inwoners om gezonder te kunnen leven.

Samenwerking sociaal en medisch domein
Capaciteitsprobleem bij de huisartsen:

  • we monitoren continu de ontwikkelingen in het Platform continuïteit huisartsen, samen met de zorgverzekeraars en de huisartsenorganisaties.
  • samen met deze partners doen we het “experiment” rondom de STEP praktijk in Tilburg Noord (een praktijk starten vanuit een stichting met een aanloopperiode van een paar jaar om een gezonde praktijk neer te zetten met de verwachting dat er dan een praktijkhoudend huisarts dit wil overnemen).
  • we gaan samen met deze partners een strategische aanpak ontwikkelen rondom opvolgings- en huisvestingsproblematiek (deze 2 hebben vaak met elkaar te maken) zodat we pro-actief hierop kunnen gaan acteren i.p.v. reageren op acute noodsituaties.
  • de eerste verantwoordelijkheid voor de continuïteit van de huisartsenzorg ligt bij de zorgverzekeraars en de huisartsen. Wanneer er ook rondom huisvesting een probleem is kunnen wij een rol spelen.

Toegang
De acties uit het Ontwikkelplan Toegang moeten meer efficiency binnen de Toegang bewerkstelligen en daarmee een kortere wachttijd voor inwoners met ondersteuningsvragen. De wachttijd daalt minder snel dan gehoopt. Ontwikkelingen zoals de nieuwe inkoopsystematiek voor Jeugdhulp en Wmo brengen spanning op de uitvoering met zich mee. Het is van belang om een goede balans te vinden tussen noodzakelijke ontwikkelingen en verbeteringen in de Toegang versus de daadwerkelijke uitvoering van die ontwikkelingen en verbeteringen. Daar is met de uitvoering van het Ontwikkelplan Toegang de aandacht voor.

Werk en inkomen

Verduurzamingsscenario Jeugdwerkloosheidsvrije regio

Voor de verduurzaming van het programma Jeugdwerkloosheidsvrije regio zijn drie scenario's onderzocht. Scenario 1 is de variant waarbij we de huidige constructie handhaven, waarbij Midpoint Brabant verantwoordelijk blijft voor zowel uitvoering van de ondersteuning aan niet-uitkeringsgerechtigde (nug) jongeren als van regionale coördinerende activiteiten. In scenario 2 borgen we alle activiteiten op lokaal niveau, bij de afzonderlijke regiogemeenten. Het 3 e scenario betreft de variant waarbij de gemeenten de ondersteuning van nuggers zelf uitvoeren en Midpoint Brabant de coördinatie van de regionale activiteiten uitvoert. Er bestaat nog geen regionale consensus over de scenariokeuze. Voor 1 oktober 2019 dient hierover regionaal een eenduidig besluit genomen te worden. Dit om de noodzakelijke randvoorwaarden te organiseren om de programmaopbrengsten van afgelopen jaren duurzaam te borgen voor de toekomst.

Strategie Diamant-groep
De ontwikkeling van de strategie Diamant-groep heeft iets langer geduurd dan aanvankelijk gedacht, mede omdat deze parallel liep met de beleidsontwikkeling van het nieuwe re-integratiemodel van de gemeente Tilburg. Deze strategie biedt ook de ruimte voor mogelijke samenwerking met andere regionale SW-bedrijven. De directies van de betrokken SW-bedrijven voeren hierover de eerste verkennende gesprekken.

Passende ondersteuning

Prikkelarm wonen
We zijn steeds beter in gesprek met de (Tilburgse) woningbouwcorporaties over de mogelijkheden van passende woonvoorzieningen. Dit is noodzakelijk om de beweging van beschermd wonen naar beschermd thuis te maken. Ontwikkeling Prikkelarm wonen is echter gestagneerd omdat de woningbouwcorporatie uiteindelijk het aangewezen terrein niet hiervoor beschikbaar wilde stellen. Er is bestuurlijk tussen gemeenten en de drie Tilburgse woningcorporaties in januari een nieuwe zoekopdracht naar een geschikte plek prikkelarm wonen uitgezet. Hierbij zijn alledrie de woningcorporaties en gemeentelijk vastgoed betrokken. Positief is dat er nu een breed commitment is om deze opdracht tot een goed einde te brengen.

Beheersmaatregelen Wmo begeleiding
In het laatste kwartaal van 2018 is besloten om te komen tot beheersmaatregelen vanwege de oplopende kosten voor de Wmo. Met name de kosten voor begeleiding en huishoudelijke hulp stijgen.
Bij Wmo begeleiding zien we dat het aantal cliënten stijgt en dat ook de gemiddelde kosten per cliënt gestegen zijn. Daarbij valt op dat PGB als verstrekkingsvorm opvallend duurder is.
Voordat er beheersmaatregelen genomen worden is het wenselijk en noodzakelijk om een scherper beeld te krijgen van de problematiek. De uitwerking van de beheersmaatregelen volgt medio 2019.

Veilig thuis
Uit landelijke en regionale onderzoeken blijkt dat recidive bij huiselijk geweld te hoog is, tegen de 50%. Binnen het landelijke programma Geweld hoort nergens thuis, zijn wij de komende 3 jaar pilotgemeente, met als doel om het huiselijk geweld duurzaam te stoppen. We hebben een regiovisie Huiselijk Geweld en kindermishandeling vastgesteld en gaan een Centrum Huiselijk Geweld opzetten samen met onze partners VT, politie, OM, raad voor de kinderbescherming en jeugdhulp- en zorgaanbieders.  

Vangnet
Een eerste analyse, die overigens aansluit bij het landelijke beeld, laat vooral zien dat de verhoogde instroom samenhangt met een aantal ontwikkelingen binnen het sociale domein breed:
- De extramuralisering van de GGZ zorg leidt tot meer kwetsbare inwoners in de wijk;
- De opbouw van de GGZ in de wijk loopt niet gelijk op met de afbouw van GGZ bedden die heeft plaatsgevonden;
- De drempels voor toegang tot de GGZ worden steeds hoger;
- Het zorgaanbod in de breedte (Wmo, ZVW, Wlz) sluit niet altijd goed aan bij inwoners met een complexe problematiek. Bijvoorbeeld wanneer er sprake is van psychische problematiek in combinatie met LVB, of zware verslavingsproblematiek.

Om de wachtlijst te verminderen is het zaak om zowel de verhoogde instroom áls de stagnerende uitstroom aan te pakken. Op beiden zijn acties op korte en lange termijn uitgezet. Naast de extra opvangplekken korte termijn, zijn we binnen de regionale visie beschermd wonen en maatschappelijke opvang voor de langere termijn een sluitend aanbod van voorzieningen voor kwetsbare inwoners van licht tot zwaar, samen met professionals en ervaringsdeskundigen, aan het ontwikkelen.

Jeugdhulp

Uitvoeringsprogramma 'Samen met de Jeugd'
In 2017 is de nieuwe Koers 'Samen met de Jeugd' vastgesteld voor verbetering van de jeugdhulp. Hierin staan de ambities, die zijn uitgewerkt in het regionaal uitvoeringsprogramma ‘Samen met de Jeugd’. Hierin werken we aan vier actielijnen, waarvan er twee nog op gang moeten komen:

Wonen doe je thuis is één van die actielijnen. In deze actielijn werken we aan het in eerste instantie voorkomen van uithuisplaatsingen en als dat niet kan kinderen zoveel mogelijk in een gezinsgerichte voorziening te laten opgroeien. Momenteel zijn er nog niet genoeg gezinsgerichte voorzieningen in de regio Hart van Brabant. Er wordt gewerkt aan een verkenning voor alternatieve woonvormen en een behoefteonderzoek voor het aantal gezinsgerichte voorzieningen.  

Actielijn wachttijden. Bij veel specialistische vormen van jeugdhulp is er spraken van wachttijden. Om schadelijke wachttijden tegen te gaan wordt er gewerkt aan:

  • Beter inzicht te krijgen in de wachttijden per zorgvorm en per aanbieder;
  • Compleet zorgaanbod in beeld te brengen van diverse aanbieders;
  • Het proces te optimaliseren bij zorgvormen c.q. aanbieders met wachttijden;
  • Te komen tot flexibele vraaggerichte inzet van jeugdhulp bij aanbieders.

We werken hierbij samen met jeugdhulpaanbieders en het Ondersteuningsteam Zorg voor Jeugd van de VNG.

Sport

Proces tarieven fase 3 en voetbalvisie
Om het proces en de uitwerking van tarieven fase 3 zorgvuldig vorm te geven vraagt dit meer tijd. Met name de afstemming met de RTAV en het in beeld brengen van de gewenste eigendomsverhoudingen en de concrete uitwerking hiervan met een financieel beeld zijn lastig gebleken en het proces duurt daardoor wat langer. In het verlengde van het proces tarieven fase 3 hebben we wel in beeld gebracht wat er momenteel aan wensen en ontwikkelingen spelen bij de voetbalverenigingen in het kader van de Voetbalvisie.  

Sociale veiligheid zwembad Stappegoor
De sociale veiligheid in met name ons zwembad in Stappegoor staat de laatste jaren steeds meer onder druk; met name tijdens het Halloween feestje in oktober. Uit onderzoek en een gedegen evaluatie is gebleken dat de sociale veiligheid verbeterd moet worden. Binnen het Sportbedrijf wordt in 2019 met name ingezet op een intensieve agressietraining, onderzoek naar verbeterde inzet van de vingerscan, mogelijke inzet van buurtsportmedewerkers en een effectievere inzet van beveiligers. 

Actueel (ontwikkelingen en risico's)

Ontwikkelingen

Huisvesting onderwijs:
Onderwijscentrum Leijpark (speciaal onderwijs) wordt geconfronteerd met een forse stijging van het aantal leerlingen. Zij hebben in het kader van het huisvestingsprogramma onderwijs 2020 een aanvraag ingediend voor permanente huisvesting van de school. De nood is hoog bij de school. In afwachting van de permanente uitbreiding verzoeken zij de gemeente op korte termijn al te investeren in tijdelijke huisvesting.

Basisschool Rennevoirt heeft in afwachting van permanente uitbreiding van de school met ingang van komend schooljaar tijdelijke huisvesting nodig in verband met een forse stijging van het aantal leerlingen van de school. Het schoolbestuur Tangent heeft hiervoor een aanvraag ingediend.

Risico's (nieuw/gewijzigd/vervallen)

Hieronder worden enkel nieuwe en substantieel gewijzigde risico's toegelicht. Voor een totaaloverzicht van de risico's, zie bijlage Risico's.

Nieuw:

Stichting Midpoint / Zorgnetwerk Midden Brabant | Hoog risico | Incidenteel | € 100.000
Aan stichting Midpoint is over de jaren 2016 t/m 2017 een subsidie verleend en betaald voor een Innovatie-impuls Care-agenda. Deze subsidie is doorbetaald aan het Stichting Zorgnetwerk Midden Brabant (Zorgnetwerk). Voor deze beide subsidies moeten we nog tot een vaststelling komen. Voor 2018 heeft het Zorgnetwerk kosten gemaakt er vanuitgaande dat ze wederom een subsidie voor dit programma Care zouden ontvangen. Het college heeft voor het subsidiejaar 2018 geen subsidieaanvraag ontvangen en derhalve hierover geen besluit genomen. De vergeten subsidie-aanvraag door Zorgnetwerk en de als gevolg hiervan optredende continuïteitsproblemen, heeft geresulteerd in een hulpvraag.
Gezien de importantie van de aangeboden activiteiten voor onze bestuurlijke doelen willen we voorkomen dat dit Zorgnetwerk ophoudt te bestaan. Uit een nog aan te bieden detailverantwoording is de financiële omvang van het risico nader te duiden.