Tussenrapportage 2019

Duurzame stad

Toelichting (Wat kan beter)

Toelichting (Wat kan beter)

Groen

Biodiversiteit
Het is slecht gesteld met de biodiversiteit in onze stad. Daarom gaan we werken aan een aanvalsplan biodiversiteit om in ieder geval de bestaande activiteiten op biodiversiteit meer te focussen. Dit aanvalsplan is in de maak. Er kan op dit moment echter nog weinig gezegd worden over concrete maatregelen die hieruit moeten voortvloeien.  

Natuurbod
We hebben nog geen hectares ingericht vanuit het natuurbod. Wel hebben we afgelopen jaar gronden aangekocht, o.a. de boerderij van Botermans in landschapspark Pauwels.

EVZ Projecten
De EVZ projecten binnen de Ecologische Verbindingen (conform Omgevingsvisie Tilburg 2040) vergen veel tijd. De voorbereiding met samenwerkende partijen, benodigde grondverwerving en het betrekken van extra externe middelen maken de ontwikkelingen taai. Daarnaast is uitvoering veelal afhankelijk of sterk verweven/gerelateerd met woningbouwontwikkelingen (zoals Reeshofweide) die vaak meer tijd vragen.

De pogingen om het verminderen van effect en voorkomen van plagen, zoals eikenprocessierups zijn nog onvoldoende gelukt
Door het droge en warme voorjaar waren omstandigheden ideaal voor de ontwikkeling van de eikenprocessierups, die vanaf april uit het ei komt. We verwachten dit jaar een nog grotere omvang dan in 2018 van deze rupsen, die gezondheidsklachten veroorzaken door hun brandharen. We werken risico gestuurd en op de lange termijn kunnen we de impact van mogelijke plagen in de toekomst verminderen door natuurlijke vijanden van de rups te stimuleren (vogels) en op cruciale plekken andere boomsoorten dan eiken te planten.

Het beter inbedden van natuurinclusief bouwen in de stad
Natuurinclusief bouwen is een nieuwe manier van bouwen; een verzamelnaam voor maatregelen en manieren om de natuur te integreren in bouwontwikkelingen. Het is in de praktijk nog geen standaard dat er natuurinclusief gebouwd wordt. Op dit moment wordt er gewerkt aan een collegeadvies en een handboek om dit te verbeteren.

Meer aandacht geven aan flora en fauna bij evenementen en bij vergunningen
Voor de evenementen zal dit aspect worden meegenomen bij de locatiematrix die rond de zomer zal worden vastgesteld.

Het inzetten op betere communicatie over groen en ecologie
Er wordt gewerkt aan een communicatieplan ecologie. Met betrekking tot groen in projecten wordt er gewerkt aan betere communicatie buiten (infoborden). We laten op dit moment te weinig de resultaten zien van wat we doen, met name het grotere plaatje, bv. hoe houden we in ons agrarisch vastgoed rekening met natuurwaarden. Betere communicatie over bouw- en ontwikkelplannen blijft ook altijd een aandachtspunt.

Het inzetten op gedragsverandering bij bewoners en corporaties voor vergroenen van eigen tuin (ontstenen)
Het programma om bewoners meer bewust te maken van welke klimaatadaptatie maatregelen zij kunnen nemen op hun eigen perceel (via www.huisjeboompjebeter.nl) werpt nog onvoldoende vruchten af. Er wordt gekeken naar welke extra stimuleringsmaatregelen genomen kunnen worden (subsidies etc). Voor wat betreft de woningcorporaties worden klimaatadaptieve maatregelen ook nog onvoldoende meegenomen voor hun eigen vastgoed en percelen. We hopen dit beter te kunnen borgen via de nieuwe prestatieafspraken met de woningcorporaties.

Water

Bescherming kwetsbare locaties
De reden waarom enkele kwetsbare locaties niet op korte termijn kunnen worden beschermd tegen water op straat is dat als eerste is begonnen met de meest urgente locaties. De minder urgente, maar nog steeds kwetsbare locaties zijn later geprogrammeerd en afgestemd.

Aanpak problematiek waterkwaliteit
De aanpak van de problematiek van de waterkwaliteit moet duidelijker. Momenteel wordt onderzoek gedaan naar de waterkwaliteit van een flink deel van de wateren in Tilburg. Hieruit is gebleken dat bijvoorbeeld bij vijvers in de Blaak blauwalg een complexe problematiek vormt die zeer moeilijk op te lossen is. We zijn op dit moment bezig om te kijken wat hiervoor mogelijke oplossingsrichtingen zijn.

Bescherming tegen extreme neerslag en droogte
Meer aandacht en middelen voor bescherming tegen extreme neerslag en droogte zal worden geregeld via het nieuwe gemeentelijk water en rioleringsprogramma (GWRP). Hierin zullen concrete maatregelen worden geformuleerd die bijdragen aan een verhoogde bescherming tegen extreme neerslag en droogte. De middelen hiervoor zullen worden bekostigd vanuit de rioolheffing. Het GWRP zal binnenkort aan de raad worden aangeboden ter vaststelling.

Klimaatadaptief ontwerpen
De reden waarom klimaatadaptief ontwerpen nog onvoldoende wordt opgepakt bij vastgoed-/bouwplannen komt vanwege het feit dat klimaatadaptieve maatregelen niet afdwingbaar zijn. Daarnaast wordt niet altijd de noodzaak ingezien door externe partijen. Wel probeert de gemeente via het verhogen van het bewustzijn van de urgentie van klimaatadaptatie maatregelen en het stimuleren/faciliteren van maatregelen, projectontwikkelaars te bewegen deze maatregelen toch te nemen.

Beheer en onderhoud stedelijke oppervlaktewateren
Beheer en onderhoud van stedelijke oppervlaktewateren moet sneller: beheer en onderhoud van stedelijke oppervlaktewateren gaat langzamer dan gepland. Uit het onderzoek naar de oppervlaktewateren moet ook komen hoe het beheer en onderhoud van de wateren het beste kan worden uitgevoerd. Dit onderzoek loopt langer dan gepland maar loopt wel gewoon door.

Mobiliteit

Sluipverkeer binnenstad
Mogelijke vertraging op de planning voor de ontheffingsregeling. Met het Openbaar Ministerie vindt momenteel overleg plaats over cameratoezicht. De werkzaamheden van Essent in de binnenstad zijn mogelijk een aanleiding om verschillende ontsluitingsmodellen voor het Radiopleintje te kunnen testen.

Verkeersveiligheid
De verkeersveiligheidsagenda is opgesteld. In de agenda zijn de vijf speerpunten vastgelegd die binnen ons verkeersveiligheidsbeleid centraal staan. Ook is aangegeven hoe wij de verkeersveiligheid in onze organisatie benaderen. Per speerpunt is een maatregelpakket opgesteld uitgesplitst naar educatie/communicatie, handhaving en infrastructuur. Er is een discrepantie tussen het ambitieniveau en de beschikbare middelen.

Fietsenstalling Dwaalgebied
Een potentiële locatie is omwille van financiën onhaalbaarheid gebleken en afgevallen. Momenteel vinden er onderzoeken plaats over een mogelijke andere locatie. Belangrijk daarbij is dat de stalling op maaiveld te realiseren is, in de nabijheid van voorzieningen/functies ligt en er een mogelijkheid is voor bewoners van het dwaalgebied om de stalling te gebruiken als stalling voor de fiets.

Proeven Cityring
Deze liggen op schema en de eerste resultaten zijn positief. De laatste proef op de Schouwburgring zal binnenkort afgerond en geëvalueerd worden. Met de Raad is afgesproken om succesvolle pilots te continueren. Het terugbrengen en semi permanent maken van de proef op de Heuvelring staat onder druk als gevolg van de mogelijke druk op de bereikbaarheid van de binnenstad. In de beleving van de ondernemers in de binnenstad hebben de huidige en verwachte werkzaamheden op de Cityring een effect op de aantrekkelijkheid van de binnenstad voor bezoekers. Overwogen wordt om deze pilot dan ook te continueren.

Cultuurhistorie en archeologie

Subsidieaanvragen restauratie gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden
Het aantal subsidieaanvragen voor restauratie van gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden is vooralsnog beperkt. Het bestaan van de regeling blijkt bij veel eigenaren niet bekend te zijn. Er wordt weinig publiciteit voor gegenereerd. Door een gerichte actie (samen met erfgoedorganisaties) zullen eigenaren op de mogelijkheden van deze regeling worden gewezen.

Communicatie over 'het verhaal van de stad'
Communicatie over het verhaal van de stad en de dorpen komt nog niet goed uit de verf. De bekendheid van burgers met dat verhaal laat te wensen over. Om dit te verbeteren wordt samenwerking gezocht met de erfgoedorganisaties in de stad.

Meer gelegenheid voor interne en externe communicatie
Vanwege grote bouwactiviteit in de stad is er een grote vraag naar archeologische advisering en onderzoek. Vanwege capaciteitsoverwegingen en prioriteitsstelling moest voorrang gegeven worden aan de voortgang van ontwikkelingsprojecten. Door capaciteitsuitbreiding zal naar verwachting in de tweede helft 2019 meer capaciteit beschikbaar komen voor vernieuwing van beleid en voor voorlichting over resultaten van het archeologisch onderzoek, met het oog op het verhaal van Tilburg.

Gebouwenexploitatie

Verkoop van leegstaande gebouwen
Verkoop van leegstaande gebouwen waarvoor geen maatschappelijke invulling meer is, duurt relatief lang.
Door strakker te sturen op het verkoopproces willen we deze termijn verkorten.

Verduurzaming gemeentegebouwen/herijking roadmap
We willen de komende 2 jaar bij 56 gebouwen duurzaamheidsmaatregelen uitvoeren, waarbij uitgangspunt is dat deze zich binnen 15 jaar moeten terugverdienen. De komende tijd wordt bij 5 gebouwen getest of de gekozen methodiek werkt en of de CO2 besparing wordt gerealiseerd zoals de prognose aangeeft.
Voor de pilot om een aantal gebouwen klimaatneutraal op te leveren en de ervaringen met dat proces te delen met andere partijen, worden De Roomley, de Stadskantoren, het Natuurmuseum en buurthuis Jeruzalem gebruikt. Deze ervaringen zullen ook worden meegenomen bij de herijking van de roadmap 'naar een duurzame gebouwenexploitatie'. Daarnaast is nog voor 13 gebouwen aanvullend op die 56 opdracht verstrekt vanwege de informatieplicht EnergieMaatregelenLijst (bedrijven en instellingen die vanaf 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 m³ aardgas(equivalent) per jaar verbruiken). Dus in totaal zijn nu 69 gebouwen in de tool Fast Lane opgenomen.

Lift Paleis
In de begroting 2019 is opgenomen dat we, om de toegankelijkheid van het Paleis te verbeteren, in het meerjaren onderhoudsprogramma (MJOP) een lift voor het Paleis opnemen. Dit doen we vooruitlopend op een onderzoek naar renovatiemogelijkheden en middelen waarmee het Paleis ook in de verdere toekomst bijdraagt aan een kwalitatieve uitstraling van gemeentelijke huisvesting. Voorjaar 2019 is duidelijk geworden dat de lift betrokken wordt in het verdere onderzoek naar invulling van het Paleis. Mocht een lift gewenst blijven dan zal financiering hiervan eveneens in het project worden meegenomen en niet via het MJOP.

Toegankelijkheid gemeentelijke gebouwen
Er is geen budget beschikbaar gesteld dat nodig is om resterende maatregelen op het gebied van toegankelijkheid te kunnen uitvoeren. Deze maatregelen kunnen ook niet binnen de reguliere budgetten van de gebouwenexploitatie worden bekostigd. De uitgevoerde maatregelen onder de categorie quick wins, waarvoor wel budget beschikbaar is gesteld, hebben geleid tot een percentage van 61% van de gebouwen die nu als voldoende tot goed toegankelijk worden gewaardeerd.

Afronding project Zonnepanelen
Op 20 maart 2015 heeft de gemeente Tilburg van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland 40 subsidiebeschikkingen ontvangen. Hiermee was een dakoppervlak van ca. 45.000 m 2 gemoeid. 5 locaties zijn afgevallen vanwege verkoop of ongeschiktheid voor plaatsing van zonnepanelen. Er is uiteindelijk 27.759 m² zonnepanelen gerealiseerd.
De verklaring hiervoor ligt vooral in het feit dat bij de aanvraag voor subsidie in 2014 niet is gekeken naar werkelijke plaatsingsmogelijkheden, maar slechts is gekeken naar totaal dakoppervlak.
Plaatsingsvoorwaarden voor zonnepanelen zijn met name:

  • Voldoende zonlicht (dakoppervlakken in de schaduw worden niet met zonnepanelen vol gelegd)
  • Wegblijven van obstakels (op veel daken staan installatiehuisjes, deze dienen vrij toegankelijk te zijn rondom)
  • Minimaal aantal meter van dakranden blijven en bovenal:
  • Constructief toelaatbaar (niet elk dak is geschikt gebleken om vol te leggen met zonnepanelen)

Op basis van deze voorwaarden zijn plaatsingsplannen gemaakt die uiteindelijk tot die 27.759 m² aan zonnepanelen hebben geleid. Daarmee wordt bijna 4 miljoen Kwh aan zonnestroom opgewekt.

Duurzaamheid, milieu en afval

Versnelling klimaat
Klimaat is een van onze grote opgaven met een grote impact op onze stad. Daarom bouwen we aan een klimaatprogramma (energie, adaptatie en circulair) en hebben we een Investeringsfonds Klimaat ingesteld. Dit behoeft tijd. We werken nu aan een versnelling door vanuit dit klimaatprogramma in samenwerking met de verschillende partijen in de stad (bedrijven, inwoners en kennisinstellingen) de komende jaren concrete maatregelen en projecten te realiseren die bijdragen aan onze doelen met impact in onze stad.

Klimaatadaptatie
Momenteel wordt er als onderdeel van het klimaatprogramma gewerkt aan een agenda voor klimaatadaptatie. Hiermee geven we invulling aan onze ambities op het gebied van klimaatadaptatie.

Stadsbrede warmtevisie
De stadsbrede warmtevisie is uitgelopen met name door de afhankelijkheid van de Regionale Energie en Klimaat Strategie (REKS) en het nationale klimaatakkoord. De komende periode stellen we de warmtevisie op. In 2020 moet de warmtevisie opgesteld zijn om als input te dienen voor de wijkplannen (2021 e.v.).

Circulaire economie
De implementatie van de Ja/Ja sticker moet nog worden opgestart. Met de VNG is afgesproken dat we voor deze implementatie één lijn voeren: de Amsterdamse aanpak. Deze is recentelijk ter beschikking gekomen. Op basis hiervan wordt dit najaar een concreet voorstel voor de implementatie van de Ja/Ja sticker voorgelegd aan de gemeenteraad.

Inbedding van externe veiligheid in nieuw evenementenbeleid en locatiematrix.
Veel potentiële locaties voor evenementen bevinden zich binnen wettelijke invloedsgebieden van inrichtingen en vervoersassen (vooral spoor) waarlangs (veel) gevaarlijke stoffen worden vervoerd. Hoewel evenementen sterk tijdelijk van aard zijn dienen vooral maatregelen rond zelfredzaamheid van evenementenbezoekers in criteria voor de locatiematrix te worden opgenomen.

Actualisatie van beleidsstandpunt over risicocommunicatie externe veiligheid (EV).
Risicocommunicatie heeft tot doel om de zelfredzaamheid te vergroten van personen die een risico lopen door een mogelijke calamiteit met gevaarlijke stoffen. Dat doel wordt bereikt als gemeenten/veiligheidsregio uitleggen wat men moet doen als er een calamiteit dreigt. Wij hebben een passief beleid rond risicocommunicatie: men moet zelf op zoek naar informatie. Alleen als er een specifiek verzoek is om informatie over EV-risico’s te ontvangen, worden we actiever. De provincie vindt dat wij een actiever beleid op het gebied van risicocommunicatie moeten voeren.